De Stadsbaantunnel in Utrecht voldoet als een van de eerste tunnels in Nederland aan de Landelijke Tunnelstandaard. Dat is des te opmerkelijker aangezien de tunnel geen Rijkstunnel is. De gemeente Utrecht gaat echter voluit voor veiligheid, betrouwbaarheid en efficiency.

Tunnelveiligheid kwam enkele jaren geleden onder een vergrootglas te liggen naar aanleiding van een aantal grote incidenten in Alpen-tunnels. De Europese wetgeving rond tunnelveiligheid die toen ontstond is in Nederland vertaald naar de Landelijke Tunnelstandaard (LTS). Alle nieuwe Rijkstunnels moeten aan deze standaard (gaan) voldoen.

Eenheid

Hoewel de Stadsbaantunnel geen Rijkstunnel is, voldoet hij toch aan de LTS. Een bewuste keuze, zegt Anne Wittekamp, afdelingshoofd Realisatie bij de gemeente Utrecht. ‘Wij willen bijdragen aan eenheid op het vlak van tunnelveiligheid. Dit betekent dat alle tunnels aan dezelfde veiligheidsnormen voldoen. In de toekomst gaan we de besturing van meerdere tunnels combineren. Voor het bewaken van de Stadsbaantunnel hebben we 24 uur per dag mensen nodig. Door de besturingen van de Stadsbaantunnel en de A2-tunnel te koppelen, kunnen we een kostenbesparing realiseren. We zijn hierover in gesprek met Rijkswaterstaat.’

Testmaanden

De tunneltechnische installatie van de Stadsbaantunnel is gerealiseerd door een consortium van BAM en Siemens. Een veertigtal bewakingssystemen controleert continu de bewegingen in de tunnel. Bij filevorming, rookontwikkeling of andere bedreigingen kan meteen worden ingegrepen. Op die manier is de veiligheid van het verkeer optimaal geborgd. De bouw van de tunnel is inmiddels ver gevorderd. Als alles volgens plan verloopt, kan hij op 1 december a.s. worden opengesteld voor het verkeer. Wittekamp: ‘We zijn nu volop bezig met het testen van de systemen. Aansluitend gaan de politie en brandweer via oefeningen in de tunnel kijken of alles ook werkt in de praktijk. Pas als de brandweer groen licht geeft, kunnen we de openstellingsvergunning aanvragen.’

Concurrentiegerichte Dialoog

De gemeente Utrecht besteedde de bouw van de tunneltechnische installaties aan op basis van EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving). Aannemers kunnen hierbij een fictieve korting krijgen op hun inschrijfprijs door te scoren op bijkomende, niet-prijsgebonden criteria. Een belangrijk criterium was de concurrentiegerichte dialoog. Wittekamp: ‘De bouw van deze tunnel vergt veel teamwerk tussen alle betrokken partijen. Politie, brandweer, de beheerder en alle andere stakeholders willen continu aangehaakt blijven bij het bouwproces en eventuele problemen. We waren dus niet alleen op zoek naar een partij die de technische kennis in huis had om dit project te realiseren. Ook de omgang met verschillende stakeholdersbelangen speelde een grote rol.’

Samenwerkingsvermogen

Op basis van een prekwalificatie nodigde de gemeente vier partijen uit voor een concurrentiegerichte dialoog. Ze mochten tijdens drie (zware) sessies hun aanbiedingsontwerp zowel qua prijs als qua techniek toelichten. De gemeente heeft dit als zeer nuttig ervaren. ‘Tijdens de sessies zagen we meteen dat we met bepaalde teams veel stroevere gesprekken voerden dan met andere. Ook het wederzijds vertrouwen was niet bij alle teams even groot.’ De combinatie BAM/Siemens kwam als winnaar uit de bus. De uitvoering verloopt volgens Wittekamp naar wens: ‘Niet alles gaat altijd soepel. Het blijft een complex project met grote belangen. We hebben de afgelopen maanden soms stevige discussies gevoerd, maar we hebben ook altijd vanuit het gezamenlijke projectbelang oplossingen gevonden. Het is heel normaal dat je op een project van deze omvang af en toe botst met elkaar. Het gaat erom dat je er met elkaar uitkomt.’