Goed functionerende wisselstellers leveren een belangrijke bijdrage aan een vlot, veilig treinverkeer. Met een nieuw revisieconcept kunnen spoorbeheerders besparen op de kosten en tijd voor de revisie van wisselstellers en neemt de overlast voor de omgeving af.

Het Nederlandse spoornet telt zo’n 9.000 wissels en ruim dat aantal wisselstellers. Deze laatste zorgen ervoor dat wissels vlot heen en weer bewegen en controleren of een wissel daadwerkelijk in de gewenste stand staat. Is dit niet het geval, dan geeft de wisselsteller een melding door aan het achterliggende beveiligingssysteem dat ervoor zorgt dat geen treinen de locatie kunnen passeren. Dit voorkomt dat een trein op een foutief spoor terechtkomt of zelfs ontspoort.

Onderhoudsarm

Een groot deel van de wisselstellers in Nederland is tussen de 20 en 30 jaar oud. Om goed te blijven functioneren, krijgen ze meerdere malen per jaar een kleine onderhoudsbeurt. Ondertussen werken fabrikanten volop aan nieuwe wisselsteller-concepten. Siemens legt hierbij de nadruk op zo laag mogelijke life cycle kosten en een zo hoog mogelijke beschikbaarheid en betrouwbaarheid. ‘Wij richten ons op simpele, robuuste en modulaire wisselstellers’, zegt Robin van Beek, medewerker Service Mobility. ‘Bij de nieuwste modellen volstaat één onderhoudsbeurt per twee jaar. Ook kan men op afstand monitoren in welke staat zij zich bevinden en of er onderhoud aan het wissel of de wisselsteller zit aan te komen.’

Als nieuw

Een wisselsteller gaat gemiddeld dertig jaar mee en wordt om de tien jaar of na één miljoen bewegingen gereviseerd. Siemens heeft hiervoor een speciale fabriek in Berlijn. Na de revisie zijn de wisselstellers als nieuw. Het revisietraject duurt echter vier tot zes weken en de kosten om de wisselstellers naar de fabriek te sturen zijn vrij hoog. Reden om op zoek te gaan naar alternatieven. Een nieuw revisieconcept draait het proces nu om: niet de wisselsteller gaat naar de fabriek, maar de fabriek komt naar de wissel. Dit principe is inmiddels in het buitenland diverse keren succesvol toegepast.

Voordelen

Concreet wordt een container naast het spoor geplaatst met daarin alle apparatuur die nodig is om de wisselstellers op dezelfde wijze als in de fabriek te reviseren. De container wordt vanuit Berlijn naar de gewenste locatie gebracht en gaat na ieder revisieproject weer terug naar Berlijn. Daar worden alle apparaten opnieuw gekalibreerd en wordt de container voorzien van nieuwe, originele reservedelen. Het werken vanuit de container biedt veel voordelen ten opzichte van de klassieke revisie. Zo kan men in korte tijd veel meer wissels reviseren. De doorlooptijd van revisieprojecten gaat omlaag en er zijn minder vervangende wisselstellers nodig. De kosten voor verzending naar de fabriek vervallen. Wisselstellers reviseren naast het spoor is met name geschikt voor projecten vanaf 50 à 60 wisselstellers.

Wisselstellers reviseren naast het spoor is met name geschikt voor projecten vanaf 50 à 60 wisselstellers.

Hoge kwaliteit

De revisie wordt uitgevoerd door deskundigen van de fabriek in Berlijn. Zij staan garant voor een hoge kwaliteit en kunnen de wisselstellers na de revisie direct testen in het veld. Ook kunnen ze tijdens de revisie de procesaannemer van de klant bij hun werkzaamheden betrekken. Spooraannemers vergroten hierdoor hun algemene kennis over de wisselstellers en kunnen die toepassen tijdens onderhoudswerkzaamheden en reparaties. Siemens heeft het concept voor de revisie van wisselstellers langs het spoor ISO 9001 laten certificeren.

Minder hinder

Werkzaamheden aan wissels vinden meestal ’s nachts plaats. Er worden sterke lampen ingezet om de werklocatie te verlichten. Het in- en uitbouwen van de wisselstellers kan lawaai veroorzaken. Geluids- en lichtoverlast is vervelend voor omwonenden. Ook hier biedt de revisie van wisselstellers langs het spoor soelaas. ‘Wij kunnen de overlast niet volledig wegnemen, maar we kunnen wél de doorlooptijd van de revisie verkorten’, aldus Van Beek. ‘En daarmee ook de periode waarin omwonenden hinder ondervinden.’