Infraspeed Maintenance b.v. (IMBV) en Siemens Mobility hebben de tunneltechnische installaties van de HSL-Zuid gevirtualiseerd en daarmee toekomstvast gemaakt. De implementatie van het nieuwe systeem vond plaats in een draaiende omgeving. Een huzarenstukje, en het resultaat van nauwe samenwerking tussen de service engineers van IMBV en de engineers van Siemens Mobility.

Na de oplevering van de HSL-Zuid in 2006 werd IMBV, een samenwerking tussen BAM en Siemens, voor 25 jaar verantwoordelijk voor het beheer van de lijn. Hieronder valt ook het vervangen van assets om technische redenen. “Wij moeten maandelijks een beschikbaarheid van de infrastructuur van 99% realiseren”, vertelt IMBV-manager Arnold Hornung. “Tot nu toe bedraagt de beschikbaarheid 100% per maand, wat betekent dat we tijdens de looptijd van de concessie nog geen enkele beschikbaarheidsboete hebben gekregen.”

Hardware-onafhankelijk

De beheerfase van de spoorinfrastructuur bestaat uit verschillende cycli voor het vervangen van apparatuur, waaronder ook 35 plc’s. Om hardware-onafhankelijk te zijn, werd enkele jaren geleden besloten om toe te werken naar de complete virtualisatie van de tunneltechnische besturing. Hornung: “Dit maakt ons toekomstvaster. Als de tunneltechnische installatie faalt, gaat namelijk de hele tunnel dubbelsporig in blokkade. Dat zou vreselijk veel geld kosten en is daarom een extra aandachtspunt. De installatie móet te allen tijden blijven draaien. Zo zitten wij erin.”

Waardevolle expertise

Voor zowel Siemens Mobility als IMBV was het even zoeken naar de juiste oplossing. Engineers van beide organisaties gingen met elkaar in gesprek over mogelijke scenario’s en alternatieven, om vervolgens een keuze te maken hoe ze het zouden aanpakken. Aan deze gesprekken namen ook engineers deel die in 2004 betrokken waren bij de engineering en implementatie van de tunneltechnische installatie. Hornung: “Het is zeer waardevol dat wij nog steeds kunnen terugvallen op deze expertise. Voor een project als dit heb je de juiste mensen nodig op de juiste vakgebieden.”

Open, transparante samenwerking

Naast deze ervaren collega’s heeft Siemens Mobility inmiddels ook veel nieuwe, jonge en slimme medewerkers aan boord. “Een sterke mix”, zegt Niels van der Sandt, projectmanager bij Siemens Mobility. “Wat we hier geïntroduceerd hebben, is de toekomst, maar zonder kennis van het verleden hadden we het nooit kunnen realiseren. We hebben voor dit project alle documentatie uit 2004 boven water gehaald. Dat doe je normaal niet, maar in dit geval gingen we nu eenmaal een heel huis renoveren. We hebben alles tot op het bot up-to-date gemaakt. Dit hadden we als Siemens nooit alleen kunnen doen, maar alleen in samenwerking met IMBV. De service engineers van IMBV en onze eigen engineers hebben open en transparant de krachten gebundeld. Dat was de allerbelangrijkste succesfactor in dit project.” Hornung beaamt: “Het is een echte teamprestatie waarin technische experts leidend waren en elkaar hebben aangevuld om tot de beste oplossing te komen.”

Intensief voortraject

Het systeem moest dusdanig door Siemens worden opgeleverd, dat IMBV in de toekomst eventuele storingen zelf kan oplossen en alleen in extreme situaties moet terugvallen op Siemens. Daarom heeft Siemens in het voortraject veel tijd geïnvesteerd in het schrijven van een handleiding en het trainen van de operators.

Uitgebreid testen

Een echt huzarenstukje is dat het treinverkeer op de HSL-Zuid van deze vervanging niets gemerkt heeft. Siemens Mobility heeft de nieuwe installatie parallel aan de oude opgebouwd. Van der Sandt: “Vervolgens hebben we in de eerste tunnel alles overgezet naar de nieuwe installatie. We deden dit ’s nachts, als het spoor buiten bedrijf was. Een hele week lang hebben we ’s nachts getest. Dit kunstje hebben we vervolgens in alle tunnels herhaald. Daarna zijn we teruggegaan naar de eerste tunnel om het nieuwe systeem live te laten gaan.” Hornung: “Omstekkeren van het oude naar het nieuwe systeem klinkt eenvoudig, maar dat was het zeker niet. De praktijk is altijd weerbarstig. Heel fijn, en ook exceptioneel, dat dit verlopen is zonder enige noemenswaardige verstoring van de operatie.”

Kwaliteit voorop

“We hebben de HSL-Zuid wekenlang volledig en zorgvuldig getest. Zowel de soft- en hardware als de processen.” Dat zegt Benoit Kauffmann, projectleider namens IMBV. “Doordat de oude tunneltechnische installatie nog stabiel was, konden we het ons permitteren voldoende tijd uit te trekken voor het testwerk. Kwaliteit was key: je gaat niet live met zo’n cruciaal systeem voor het helemaal werkt.”

Officieel overgedragen

Inmiddels is de acceptatieperiode van vier weken, waarin IMBV het hele systeem en alle subsystemen grondig aan de tand kon voelen, succesvol afgerond. Siemens Mobility heeft het systeem officieel overgedragen aan IMBV. Het testsysteem voor de HSL-Zuid bij Siemens in Zoetermeer kan in de toekomst worden ingezet voor eventuele uitbreidingen. De Siemens-engineers die het nieuwe systeem hebben ontworpen, blijven betrokken. Hornung: “We zijn ontzettend blij met deze installatie en trots dat we dit complexe project samen tot een goed einde hebben gebracht binnen de gestelde tijd en het beschikbare budget.” Kauffmann: “Het kennisniveau en de ervaring in onze beide organisaties is dan ook bijzonder groot. Door de beste mensen bij elkaar te brengen, hebben wij ervoor gezorgd dat de tunnelinstallaties van de HSL-Zuid weer jarenlang hoog beschikbaar zijn.” Van der Sandt: “Als je open en eerlijk zaken doet met elkaar en ervoor zorgt dat je werk en processen goed zijn, worden projecten een succes. Of het nou nieuwbouw of renovatie is.”