Veertien jaar na het begin van de bouw start op 22 juli de (aangepaste) dienstregeling op de Noord/Zuidlijn, waarvoor Siemens de stationssystemen en het centrale bedienings- en besturingssysteem realiseerde. Een terugblik.

De bouw van de Noord/Zuidlijn ging in 2003 van start. Elf jaar later, in april 2014, ondertekenden de Amsterdamse Dienst Metro en Siemens Nederland het contract voor de realisatie van de nieuwe stationssystemen van zowel de bestaande metrostations als de Noord/Zuidlijn: cameratoezicht, dynamische reizigersinformatie, (lift)intercom, intercominformatie-zuilen en omroepinstallaties. Om reizigers zo min mogelijk te hinderen, bedacht Siemens voor de bestaande stations een slimme, gefaseerde migratiestrategie.

Systeemintegratie

De opdracht was de aanzet tot de integrale modernisering van het Amsterdamse metronet. Siemens leverde immers ook het ‘brein’ van de Noord/Zuidlijn: een centraal bedienings- en besturingssysteem dat alle subsystemen in de 54 stations van de Noord/Zuidlijn en het bestaande metronet integreert. De signalen uit de subsystemen zijn met elkaar verbonden, waardoor de systemen actief kunnen worden gemonitord en bediend. Dit borgt veilig en vlot vervoer op het Amsterdamse metronet. Siemens is de komende tien jaar verantwoordelijk voor het onderhoud aan de systemen en het borgen van de beschikbaarheid.

Uitdagende start

De Noord/Zuidlijn kreeg sinds de start in 1994 te maken met de nodige tegenslagen en scopewijzigingen, die tot vertragingen en budgetoverschrijdingen leidden. Toen Siemens in 2014 aanhaakte, waren veel leveranciers van subsystemen al jarenlang aan het bouwen. Het feit dat roltrappen, liften en andere subsystemen al klaar waren, bemoeilijkte de engineering bij Siemens: veel subsystemen waren gebaseerd op (technische) eisen die dateerden uit de planningsfase. Eisen en wetgeving waren inmiddels veranderd. Bovendien was het Gemeentelijk Vervoersbedrijf (GVB), vroeger de publieke aanbieder van Openbaar Vervoer in Amsterdam, inmiddels geprivatiseerd. Het verkeer op de Amsterdamse Zuidas had zich in de tussentijd sterk ontwikkeld, wat van invloed kon zijn op het aantal gebruikers van de Noord/Zuidlijn. “En wie dacht in 1994 al na over cyber security?’ zegt Arjen Hartman, Business Unit Manager bij Siemens. “Cyber security maakte geen deel uit van de contracten, maar bij de oplevering moesten we de risico’s die dit met zich meebrengt wel afgedekt hebben.” Voor extra uitdaging zorgde het brede veld van stakeholders, ieder met eigen belangen. Nadat omwonenden tijdens de civiele werken hun huizen zagen verzakken, verharde het publieke debat rond de Noord/Zuidlijn. De getroffen bewoners hadden behoefte aan informatie, compensatie en renovatie.

Mensenwerk

Na de verzakkingen van de Vijzelgracht werd Gerard Scheffrahn aangetrokken als nieuwe projectmanager van de Noord/Zuidlijn. Aan hem de taak om alle contractors en de projecteigenaar bij elkaar te houden. Bij het GVB kijkt men uit naar de start van de Noord/Zuidlijn, die een snelle verbinding vorm tussen Amsterdam-Noord en -Zuid. “We zijn trots, maar vinden het ook spannend”, aldus de organisatie op haar website. “Bij de start zullen er nog kinderziektes optreden. We doen er alles aan om opstartproblemen zo snel mogelijk onder controle te krijgen en reizigers zo goed mogelijk te informeren.”