Dankzij data-analyse en kunstmatige intelligentie wordt mobiliteit maatwerk: afgestemd op de individuele behoeften, maar ook duurzaam, betaalbaar en efficiënt. Sinds de overname van HaCon door Siemens Mobility in 2017 ontstonden diverse platformen voor Mobility as a Service (MaaS) die meerwaarde leveren voor zowel vervoersaanbieders als serviceproviders (MaaS-dienstverleners) en uiteindelijk de reizigers, voor wie MaaS-diensten ontwikkeld worden.

De software van HaCon voor het plannen van reizen werd al door meer dan 100 vervoersaanbieders in ruim 25 landen gebruikt. Door de samenwerking met Siemens Mobility kwam de ontwikkeling in een stroomversnelling. De afgelopen drie jaar zijn de functionaliteit en toepassingsmogelijkheden sterk uitgebreid. Naast trein- en routeplanning kwamen er informatiediensten, de mogelijkheid om reizen te boeken, betaaloplossingen en multimodale mobiliteitsplatformen voor reizigers bij. Al deze diensten worden eenvoudig aangeboden via apps. Een aantal MaaS-platformen wordt tegenwoordig zelfs meer gebruikt dan Google Maps.

Duurzaam en comfortabel

MaaS maakt openbaar vervoer toegankelijker voor reizigers. De platformen integreren de dienstverlening van diverse vervoersaanbieders, waardoor men snel een multimodale reis kan samenstellen. Hierbij maakt men gebruik van diverse vervoersmiddelen zoals trein, bus, deeloplossingen zoals (e-)fiets, (e-)scooters, maar ook eigen vervoersopties. Waar reisplanning vroeger vaak puzzelwerk was, berekenen vandaag slimme algoritmen de meest optimale route. Omdat de apps zelflerend zijn, kunnen ze na verloop van tijd steeds beter gepersonaliseerde oplossingen aanbieden. Efficiënt, comfortabel, maar ook duurzaam: naarmate we het openbaar vervoer of deeloplossingen steeds vaker gebruiken, laten we de auto vaker staan. Dit reduceert de files en is klimaatvriendelijk, aangezien ov-aanbieders sterk inzetten op duurzame mobiliteit.

Optimale dienstverlening

Vervoersbedrijven kunnen via MaaS-platformen hun dienstverlening breder onder de aandacht brengen én aantrekkelijker maken. Door het aantrekken van sharing-diensten voor fietsen en auto’s rondom stations biedt men reizigers de mogelijkheid om het eerste en/of laatste stukje van de reis snel, comfortabel en klimaatbewust af te leggen. Ook deze vervoersmogelijkheden kunnen via de app aan reizigers worden aangeboden. Daarnaast kunnen vervoersbedrijven via MaaS-platformen het reizigersgedrag analyseren, om zo hun dienstverlening nog beter af te stemmen op de behoeften van de reizigers. Het optimaliseren van het vlootmanagement reduceert de kosten en verhoogt tegelijkertijd het reizigerscomfort.

Flexibiliteit en betaalgemak

Naast duurzaamheid, snelheid en reiscomfort biedt MaaS ook flexibiliteit. Storingen op het spoor of bij een andere openbare vervoerdienst worden automatisch doorgestuurd naar de MaaS-platformen, die dan real time een alternatief kunnen zoeken en aanbieden om te boeken. Een slimme betaalapp maakt het mogelijk om de hele multimodale reis in één keer af te rekenen. Hoe relaxed kan reizen zijn? Mooi meegenomen voor reizigers is het feit dat de kosten voor openbaar vervoer kunnen dalen naarmate verschillende vervoersdiensten beter op elkaar zijn aangesloten en daardoor intensiever worden gebruikt.

Reserveren voor ov

MaaS-platformen maken het technisch mogelijk om reizigers per app een zitplaats in de trein, tram of bus te laten reserveren. Ze bieden daarmee ook een mogelijke oplossing voor openvaar vervoer in tijden van COVID-19. Door de 1,5 meter-maatregel in het ov is slechts een kwart van alle zitplaatsen momenteel beschikbaar. Dat is nu nog geen probleem aangezien veel mensen nog vanuit huis werken. Naarmate de coronamaatregelen verder worden versoepeld en het aantal reizigers toeneemt kan er echter krapte aan zitplaatsen ontstaan. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat verkent daarom gezamenlijk met ov-bedrijven en reizigersorganisaties de mogelijkheid om een reserverings-app in te zetten. Hoewel de technologie al beschikbaar is, dient nog een aantal zaken te worden uitgeklaard. Naast privacy-zorgen leeft ook de vraag wie prioriteit krijgt bij het boeken van een zitplaats en wat er bij overstappen gebeurt. Bovendien heeft nog niet iedereen een smartphone.

Klein beginnen

Door de modulaire opbouw van MaaS kunnen zowel reizigers als vervoersaanbieders laagdrempelig instappen en de functionaliteit naar eigen behoefte stapsgewijs uitbreiden. Zelfs zonder zelf data op te slaan profiteert men al van de big data die de MaaS-platformen verzamelen en analyseren.

Wilt u meer weten over MaaS? Neem dan contact op met Piet Stoevelaar of Emilio Tuinenburg.