Veilig achter de Oosterscheldekering

Na intensief onderhoud aan diverse Deltawerken is Nederland met een veilig gevoel het stormseizoen ingegaan. Op de Oosterscheldekering tussen Schouwen-Duiveland en Noord-Beverland zijn onder meer de sensoren vernieuwd die ervoor zorgen dat de schuiven bij het sluiten van de kering gelijkmatig zakken. Jos Maassen van Rijkswaterstaat (RWS) en Andy Kriek van Yunex Traffic vertellen over dit project.

Jos Maassen was erbij toen de Oosterscheldekering in 1986 voor het eerst symbolisch gesloten werd door toenmalig koningin Beatrix. Maassen was destijds besturingstechnicus bij Rijkswaterstaat. 35 jaar later is hij als contractmanager nauw betrokken bij het onderhoud aan de kering. “Bij de Deltawerken draait alles om betrouwbaarheid en beschikbaarheid”, vertelt Maassen. “De schuiven en bewegende onderdelen van de Oosterscheldekering moeten constant geconserveerd worden om corrosie tegen te gaan. Ze staan immers in een natte, zilte omgeving.”

Nieuwe codegevers

Ook (elektro)technische onderdelen worden regelmatig onderhouden en vervangen als ze end-of-life zijn. Een voorbeeld zijn de zogenaamde codegevers van de schuifhoogtemeting. Deze sensoren zorgen ervoor dat de 62 schuiven bij het sluiten van de kering recht in hun sponningen lopen. Aan weerskanten van elke schuif zitten drie sensoren. Dit heeft te maken met betrouwbaarheidseisen: als slechts twee van de drie sensoren werken, zakken de schuiven nog steeds mooi waterpas naar beneden. Alle 372 sensoren zijn sinds de opening van de kering al eens vernieuwd, maar ze waren vanwege hun leeftijd opnieuw aan vervanging toe.

Strak tempo

De aanbesteding werd door Yunex Traffic (spinoff van Siemens Mobility) gewonnen op basis van prijs- en kwaliteitscriteria. Voor het stormseizoen 2020/2021 zijn zes sensoren vervangen. Ze draaiden tijdens de winterperiode mee om hun betrouwbaarheid te beproeven. Na deze geslaagde pilot mocht Yunex Traffic ook alle andere sensoren vervangen. Dit duurde tot medio oktober 2021. Site manager Andy Kriek van Yunex Traffic leidde de inbouw en inbedrijfstelling van de sensoren. Hij werkte samen met twee monteurs van Istimewa. Kriek kwam vervroegd terug van vakantie om in oktober de laatste sensoren te plaatsen: “Je wil je werk zo goed mogelijk afronden en je collega’s in de eindfase bijstaan. We werkten onder strenge voorwaarden. Zo moesten we iedere schuif na de ombouw direct testen.”

Veilige werkomgeving

Een goed beveiligde werkomgeving is op de Oosterscheldekering geen overbodige luxe. Kriek: “Door de sterke stroming en de afstand tot het land heb je geen schijn van kans als je in het water valt. We werkten achter relingen en in kasten uit de wind. Tijdens het werk namen we geen mobiele telefoons op. Iedere dag hielden we een Last Minute Risico Analyse om te checken of we veilig konden werken. Ons materiaal hing aan een veerlijnconstructie zodat het niet in het water kon vallen. De onderlinge communicatie verliep via portofoons. Bij een oproep van een collega meldden we ons altijd. Absoluut veilig dus, je mag alleen geen hoogte- of watervrees hebben. Sommige schuiven zijn erg hoog. Je moet door open roosters in de diepte kunnen kijken, waar zeer snel stromend water om de betonnen pijlers heen kolkt.”

Continu afstemmen

Yunex Traffic moest rekening houden met de vele andere partijen die op de kering aan het werk waren. Dit vergde een goede afstemming. Maassen: “Je kunt niet altijd met z’n allen op dezelfde schuif aan de gang. Als we bijvoorbeeld een schuif conserveren, is deze enkele weken buiten bedrijf en ingepakt. Dan kun je op die schuif geen sensoren vervangen en testen.” Kriek: “Wij konden onze werkzaamheden relatief eenvoudig verplaatsen en hebben dit ook een paar keer gedaan. Als je elkaar daarmee kunt helpen, ga je toch gewoon op een andere schuif aan de slag?”

Intensief getest

De nieuwe sensoren zijn wat sneller en compacter dan de oude. Ze zitten in een aluminium behuizing die bestand is tegen zeewater. Hun stand kan op verschillende manieren worden uitgelezen. Voor de inbouw hebben alle sensoren een duurtest van 720 uur ondergaan. Yunex Traffic heeft een testbank gebouwd, waarop zes sensoren tegelijk kunnen worden getest. De testopstelling zit vol PLC-techniek, software en andere componenten. Ze blijft de komende 20 jaar beschikbaar. In die periode is Yunex Traffic verantwoordelijk voor het tweedelijnsonderhoud. Kriek: “In principe zijn de sensoren onderhoudsvrij, maar ze kunnen natuurlijk wel eens defect gaan. Dan laten we ze repareren en komen ze in de reservevoorraad terecht. RWS houdt continu 25 sensoren op voorraad. De volledige reserve wordt periodiek getest door Yunex Traffic om te kijken of de sensoren het nog doen.”

Kwaliteitsbeheersing

In de loop van het project heeft Yunex Traffic een mooie versnelling kunnen maken. Kriek: “Het inbouwen en inregelen van de sensoren is een lastig klusje. Bij de eerste schuif hebben we er bijna drie dagen over gedaan. Daarna hebben we onze werkmethodiek geoptimaliseerd, waardoor het veel sneller ging. Hierbij heeft ook routine een rol gespeeld en het feit dat we als team steeds beter op elkaar ingesteld waren.” Net als andere aannemers moest Yunex Traffic zelf toezien op de kwaliteit van haar werkzaamheden. Kriek had voor elke schuif een afvinkformulier. Zijn kabels voorzien van ader-eindhulsjes? Voldoen we aan alle andere eisen die zijn opgesteld?” Maassen: “Vroeger hadden we als RWS de directievoering op zo’n contract, maar tegenwoordig gaan we ervan uit dat iedere aannemer zijn eigen  kwaliteit borgt en zijn processen monitort. We kijken niet constant meer mee, maar voeren toetsen uit.”

Samenwerking

Maassen is zeer tevreden over de kwaliteit van het geleverde werk en de
samenwerking. Ook Kriek kijkt terug op een geslaagd project. “Net als bij eerdere projecten voor RWS hebben wij de omgang met elkaar als respectvol en open ervaren. We zijn er trots op een bijdrage te hebben mogen leveren aan de optimale betrouwbaarheid en beschikbaarheid van dit belangrijke Deltawerk.”